• Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
  • default color
  • color1 color
  • color2 color
  • color3 color

Sentencje prawnicze PDF Drukuj Email
Zwroty prawne, nazywane sentencjami, paremniami czy maksymami prawnymi od łac. maximae juris, są kwintesencją prawa rzymskiego. To zasady prawne, które do dziś stanowią podwaliny wielu systemów prawnych Europy. Były wykładnią prawa lub częścią mowy wygłaszanej przez antycznego prawnika. Ich trafność i możliwość stosowania w podobnych przypadkach przekształciły je w normy powszechnie obowiązujące. Dziedzictwem Imperium Rzymskiego była nie tylko jego kultura i sztuka, ale przede wszystkim język. Łaciną posługiwano się dalej przez wiele wieków po upadku Rzymu, przejął ją kościół katolicki, uczeni Oświecenia wykorzystali do kodyfikacji pojęć przyrodniczych, medycznych czy chemicznych, a do dnia dzisiejszego znajduje wykorzystanie w mowach prawniczych na całym świecie. Któż nie słyszał określeń pro publico bono, ad rem czy veto… Ich wielką zaletą jest ponadczasowość, uniwersalność, lapidarność oraz możność przekazania za pomocą niewielu słów odwiecznych prawd czy zwyczajów, które dalej stanowią prawo. Odpowiednie użycie sentencji prawniczej jest wyznacznikiem wykształcenia, wiedzy i elegancji mówcy.
Analogia Iuris - analogia z prawa
Benignius leges interpretandae sunt, quo voluntas earum conservetur — ustawy winny być interpretowane dla zachowania ich ducha
Bis de eadem re ne sit actio – w tej samej sprawie nie przysługuje nowe powództwo czyli powaga rzeczy osądzonej (res judicata)
Clara non sunt interpretanda — jasne teksty nie podlegają (nie wymagają) wykładni
Corpus delicti - przedmiot przestępstwa – dowód rzeczowy , ślad lub przedmiot stanowiący podstawę do przedstawienia wniosków dotyczących popełnionego czynu i sprawcy
Dura lex, sed lex -twarde prawo, ale prawo - należy bezwzględnie stosować się do przepisów Essentialia negotii - przedmiotowo istotne składniki treści czynności prawne
Expressis verbis — dobitnymi słowami, wyraźnie, dokładnie
Ignorantia legis non excusat (również Ignorantia legis non exculpat) nieznajomość prawa nie jest usprawiedliwieniem
Ignorantia iuris nocet  - nieznajomość prawa szkodzi
In dubio pro reo — w razie wątpliwości na korzyść oskarżonego
Lex retro non agit - prawo nie działa wstecz
Mater semper certa est, pater est, quem nuptiae demonstrant. – matka zawsze jest znana, ojcem jest ten, na kogo wskazuje prawo czyli  zasada domniemania ojcostwa męża matki dziecka
Modus operandi - sposób działania
Nulla poena sine lege –nie ma kary bez ustawy
Nullum crimen sine lege – nie można ukarać za czyn, który nie był zabroniony w momencie jego popełniania. Późniejsza kryminalizacja czynu, nie może obejmować czynów wcześniejszych
Nullum scelus rationem habet — żadna zbrodnia nie ma uzasadnienia
Obligatio est iuris vinculu. – zobowiązanie tworzy więź prawną
Op. Cit. (Opere citato, opus citatum) — w dziele cytowanym, dzieło cytowane
Pacta sunt servanda - umów należy dotrzymywać
Pro publico bono — dla dobra wspólnego
Publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, ius privatum est quod ad singulorum utilitatem -prawo publiczne to interes państwa, a prawo prywatne dotyczącym korzyści jednostek
Res iudicata  (rzecz (już) osądzona) - prawomocność orzeczenia sądowego lub ostateczność decyzji administracyjnej
Sine qua non(conditio)- warunek bez którego nie(egzystuje)
Superficies solo cedit ( co na powierzchni przypada gruntowi) – własność ziemi oznacza własność rzeczy na niej posadowionych
Testis unus, testis nullus – jeden świadek to żaden świadek
Quod ab initio est vitiosum, non potest tractu temporis convalescere.– co od początku było wadliwe nie może być uzdrowione z upływem czasu
Qui non appellat, approbare videtur sententiam — kto się nie odwołuje, ten akceptuje wyrok
Qui non negat, fatetur — kto nie zaprzecza, ten się przyznaje
Vacatio legis (łac.próżnowanie ustawy) – czas  między publikacją aktu prawnego a jego wejściem w życie
Verba volant, scripta manet — słowa ulatują, pismo pozostaje
Vis maior – siła wyższa
Votum separatum — zdanie odrębne
Vox populi, vox Dei – głos ludu, głos Boga
 

Kto jest na stronie

We have guests online